خلاصهء درس سى و سوّم : هر معلولى داراى علّتى است زيرا ماهيّت هر معلول در مرتبهء ذات خويش ، حالت امكان داشته ، نسبت به وجود و عدم حالت تساوى دارد پس ماهيّت موجود يا معدوم نياز به مرجحى دارد كه از آن به علّت تعبير مىآورند . مجعول علّت تنها وجود معلول است نه ماهيّت و نه صيرورت ، توضيح اين مطالب در متن درس ذكر شده است . از مطالب فوق چهار نتيجه حاصل مىگردد : 1 - در عالم تحقّق ، علّت و معلولى وجود دارد . 2 - هر ممكنى معلول است . 3 - علّيت و معلوليّت رابطهء وجودى بين علّت و معلول خويش مىباشد . 4 - ذات وجود معلول عين نياز و احتياج به علّت است . اقسام علّت علّت تامّه علّت ناقصه علّت واحد علّت كثير علّت بسيط علّت مركّب علّت قريب علّت بعيد علّت داخلى علّت مادّه نسبت باشياء علّت صورت علّت خارجى فاعل غايّت نسبت به شىء مركّب علل حقيقى معدّات